İş Yerinde Stres ve Tükenmişlik (Burnout) Sendromu

Tükenmişlik (Burnout) Sendromu Nedir?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından da bir "mesleki olgu" olarak tanımlanan Tükenmişlik Sendromu; kronik iş yeri stresi sonucu oluşan fiziksel, duygusal ve zihinsel bitkinlik halidir. Sadece "yorgun olmak" demek değildir; kişinin işine karşı duyarsızlaşması, mesleki özgüveninin azalması ve "pilinin bitmesi" durumudur.

Tükenmişliğin 3 Temel Boyutu

1. Duygusal Tükenme: Enerji kaybı, sabahları yataktan kalkmakta zorlanma, işe gitme düşüncesiyle gelen isteksizlik ve yorgunluk.
2. Duyarsızlaşma (Sinikleşme): İş arkadaşlarına, müşterilere veya hizmet alan kişilere karşı negatif, alaycı, katı ve duygusuz tutumlar geliştirme.
3. Düşük Kişisel Başarı Hissi: Kişinin işinde yetersiz olduğunu, hiçbir şeyi değiştiremeyeceğini veya başaramayacağını düşünmesi.

Kimler Risk Altında?

Özellikle insanla birebir çalışan meslek grupları (doktorlar, hemşireler, öğretmenler, polisler, psikologlar) ve "mükemmeliyetçi", "hayır diyemeyen", "işkolik" kişilik yapısına sahip bireyler daha yüksek risk altındadır.

Tükenmişlikle Başa Çıkma Yolları

• Sınır Koymayı Öğrenin: İş saatleri dışında iş maillerine bakmamak, kaldıramayacağınız sorumluluklara "hayır" diyebilmek.
• Mola Verin: Gün içinde kısa molalar vermek, öğle aralarında iş ortamından uzaklaşmak ve yıllık izinleri düzenli kullanmak bir lüks değil, ihtiyaçtır.
• Destek Arayın: Yöneticinizle iş yükünü ve beklentileri konuşun. Gerekirse görev dağılımı talep edin.
• İş Dışı Yaşamı Zenginleştirin: İş dışında size keyif veren hobiler, spor veya sosyal aktivitelerle uğraşmak, zihinsel yenilenme sağlar ve işin hayatınızdaki "tek" odak noktası olmasını engeller.
• Profesyonel Destek: Tükenmişlik depresyona dönüşebilir. Bu nedenle belirtilerle başa çıkmakta zorlanıyorsanız bir psikologdan destek almak önemlidir.