Sosyal Fobi (Sosyal Kaygı) Nedir? Tedavi Edilebilir Mi?

Utangaçlık mı, Sosyal Fobi mi?

Birçok insan topluluk önünde konuşurken veya yeni bir ortama girerken hafif bir heyecan duyabilir. Ancak Sosyal Fobi (Sosyal Anksiyete Bozukluğu), kişinin başkaları tarafından değerlendirileceği durumlarda hissettiği yoğun, sürekli ve işlevselliği bozan bir korkudur. Kişi, hata yapmaktan, rezil olmaktan, aptal durumuna düşmekten veya ellerinin titremesi/yüzünün kızarması gibi kaygı belirtilerinin fark edilmesinden aşırı derecede korkar.

Sosyal Fobinin Belirtileri

• Fiziksel: Yüz kızarması, terleme, kalp çarpıntısı, ses titremesi, mide bulantısı, ağız kuruluğu.
• Zihinsel: "Herkes bana bakıyor", "Kesin hata yapacağım", "Beni yetersiz görecekler", "Konuşacak bir şey bulamayacağım" gibi olumsuz düşünceler.
• Davranışsal: Göz temasından kaçınma, sosyal ortamlara girmeme, sunum yapmaktan kaçınma, partilere gitmeme, biriyle konuşurken aşırı prova yapma.

Tedavi Yöntemleri

Sosyal fobi, psikoterapiye en iyi yanıt veren rahatsızlıklardan biridir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile:

1. Bilişsel Çalışma: Kişinin "Herkes beni eleştiriyor" gibi gerçekçi olmayan inançları tespit edilir ve sorgulanır. Odak noktası "başkalarının ne düşündüğünden" "kendi performansına ve iletişime" kaydırılır.
2. Maruz Bırakma (Exposure): Kişi, korktuğu sosyal durumlara (örneğin bir mağazada soru sormak, biriyle tanışmak) en kolaydan en zora doğru, kademeli olarak maruz bırakılır. Bu deneyimlerle, korkulan felaket senaryolarının gerçekleşmediği görülür.
3. Sosyal Beceri Eğitimi: İletişim başlatma, sürdürme, hayır diyebilme gibi beceriler rol yapma teknikleriyle çalışılır.

Tedavi edilmediğinde sosyal fobi, okul ve iş hayatında ciddi kayıplara, yalnızlığa ve depresyona yol açabilir. Bu nedenle profesyonel destek almak önemlidir.